**Haysiyetsiz hayat sürme nedeniyle boşanma**, Türk Medeni Kanunu’nun 163. maddesinde düzenlenen özel ve nispi boşanma sebeplerinden biridir. Bu sebebe dayanılarak boşanmaya karar verilebilmesi için, eşin benimsediği yaşam tarzının süreklilik göstermesi ve ortak hayatı diğer eş açısından çekilmez hâle getirmesi gerekir. Bu yazıda, TMK m. 163 kapsamında haysiyetsiz hayat sürmenin şartları, ispatı, kullanılabilecek deliller, TMK m. 166 ile ilişkisi ve Yargıtay uygulaması ayrıntılı olarak incelenmektedir.

**Küçük düşürücü suç işleme nedeniyle boşanma**, Türk Medeni Kanunu’nun 163. maddesinde düzenlenen özel boşanma sebeplerinden biridir. Ancak bu sebebe dayanılarak boşanmaya karar verilebilmesi için, işlenen suç nedeniyle ortak hayatın diğer eş açısından çekilmez hâle gelmiş olması da gerekir. Bu yazıda, TMK m. 163 kapsamında küçük düşürücü suç işleme nedeniyle boşanmanın şartları, ispatı, ceza yargılamasıyla ilişkisi ve Yargıtay uygulaması ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

§ 7. Onur Kırıcı Davranış Sebebiyle Boşanma (TMK m. 162) – Özet

TMK m. 162 uyarınca, eşlerden birinin diğerine karşı ağır derecede onur kırıcı davranışta bulunması, özel boşanma sebeplerinden biridir. Aynı maddede ayrıca hayata kast ve pek kötü davranış da düzenlenmiştir.

Onur kırıcı davranış nedeniyle boşanma davası açılabilmesi için, davranışın eşin kişilik haklarını ciddi şekilde zedeleyecek ağırlıkta olması gerekir. Her kırıcı söz veya tartışma bu kapsamda değerlendirilmez; olayın niteliği, ağırlığı ve somut koşulları mahkeme tarafından ayrı ayrı incelenir.

Bu boşanma sebebine dayanılarak dava açma hakkı, olayın öğrenilmesinden itibaren 6 ay, her hâlde olayın gerçekleşmesinden itibaren 5 yıl içinde kullanılmalıdır. Ayrıca, onur kırıcı davranışı affeden eş, bu sebebe dayanarak boşanma davası açamaz.

**Hayata kast nedeniyle boşanma**, Türk Medeni Kanunu’nun 162. maddesinde düzenlenen özel boşanma sebeplerinden biridir. Eşlerden birinin diğer eşin yaşamına yönelik ağır ve kasıtlı bir saldırıda bulunması hâlinde, mağdur eş bu sebebe dayanarak boşanma davası açabilir. Bu yazıda, TMK m. 162 kapsamında hayata kast nedeniyle boşanmanın şartları, ispatı, hak düşürücü süreleri, delilleri ve Yargıtay uygulaması ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

**Zina (aldatma) nedeniyle boşanma**, Türk Medeni Kanunu’nun 161. maddesinde düzenlenen özel ve mutlak boşanma sebeplerinden biridir. Zina olgusunun hukuka uygun delillerle ispat edilmesi hâlinde, mahkeme ayrıca evlilik birliğinin temelinden sarsılıp sarsılmadığını araştırmaksızın boşanmaya karar verebilir. Ancak bu davalarda altı aylık ve beş yıllık hak düşürücü süreler ile affetme kurumu büyük önem taşımaktadır. Bu yazıda, TMK m. 161 kapsamında zina nedeniyle boşanma davasının şartları, ispatı, süreleri ve Yargıtay uygulaması ele alınmaktadır.

**Özet**

Boşanma davasında doğru hukuki sebebe dayanılması, davanın sonucu üzerinde doğrudan etkili olan en önemli unsurlardan biridir. Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen özel ve genel boşanma sebepleri; ispat yükü, delillerin değerlendirilmesi, kusur tespiti ile nafaka, tazminat ve velayet gibi sonuçlar bakımından farklı hukuki sonuçlar doğurmaktadır. Bu makalede, TMK m. 161-166 kapsamında boşanma sebepleri; mutlak ve nisbî ayrımı, öğretideki görüşler ve Yargıtay uygulaması çerçevesinde sistematik olarak incelenmekte, özellikle İstanbul Aile Mahkemeleri uygulaması dikkate alınarak hangi hukuki sebebe dayanılması gerektiği ve dava stratejisinin nasıl belirlenmesi gerektiği açıklanmaktadır.

**Boşanmada Kusur ve Kusur İlkesi: TMK 166 Kapsamında Değerlendirme**

Boşanma davalarında kusur, yalnızca hangi eşin hatalı olduğunu belirlemekle sınırlı değildir. Kusur; boşanma kararını, maddi ve manevi tazminatı, yoksulluk nafakasını, yargılama giderlerini ve bazı durumlarda velayet ile kişisel ilişkiye ilişkin değerlendirmeleri doğrudan etkileyen önemli bir hukuki unsurdur.

Boşanma davası, evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesini sağlayan hukuki süreçtir. Bu yazıda boşanma davasının hukuki niteliği, evliliğin geçerliliği ile ilişkisi, dava açma hakkı, boşanma sebepleri ve Yargıtay uygulamasında benimsenen temel ilkeler özetlenmektedir. Ayrıca uygulamada sık karşılaşılan hukuki sorunlara ve dikkat edilmesi gereken noktalara da değinilerek okuyuculara genel bir rehber sunulmaktadır.